Skip to main content Skip to page footer
Urubuga rwemewe rwa Leta y’u Rwanda

Igerageza ryo kwerekana imikorere y’ingenzi

Ikoranabuhanga riri kugeragerezwa riteganyijwe gutanga ingufu zihendutse, zitekanye kandi zihagije mu Rwanda no mu bindi bihugu.

Muri Nzeri 2023, RAEB yasinyanye amasezerano y’ubufatanye na Dual Fluid Energy Inc., sosiyete yo muri Kanada n’u Budage ikora mu ikoranabuhanga rya nikleyeri, hagamijwe gukorana mu guteza imbere Igerageza Nyerekana-mikorere ry’Ingenzi (CDE) mu Rwanda. CDE ni icyitegererezo gikora (prototype) cya reyakitori y’ubucuruzi ya DF300, ikaba ari ubwoko bwa reyakitori nto ishobora guteranyirizwa hamwe (SMR) bwakozwe na Dual Fluid Energy Inc., bukoresha igitekerezo cyihariye cy’“amazi abiri (dual fluid)”, bivuze ko hari imirongo ibiri itandukanye y’amazi: umwe ujya mu byongerwamo ingufu (fuel) undi ujya mu gukonjesha (coolant).

Intego y’iri gerageza ni ukwiga mu buryo burambuye imyitwarire y’ishingiro (core) rya Dual Fluid rifite ingufu nkeya, mu buryo bw’igerageza. Biteganyijwe ko iri koranabuhanga riri kugeragerezwa rizatanga ingufu zihendutse, zitekanye kandi zihagije mu Rwanda no mu bindi bihugu.

Uburyo bwa CDE buzubakwa ku rwego ruto rushoboka rufite ubushobozi bwo kugera ku rwego rukenewe (critical configuration) (diameter ya core ≈ cm 60), bukazakora mu gihe gito (kitarenze imyaka 2), kandi bukerekana imikorere y’ihame rya Dual Fluid.

                      Icyumba cy’igerageza cya CDE kirimo igikoresho (vessel) cy’ishingiro rya CDE hamwe n’igice cy’urukuta rukingira imirasire (bio shield).

CDE yamaze imyaka 10 ikorerwaho imyiteguro n’ubushakashatsi bwimbitse kugira ngo igere ku nzego eshatu z’itegurwa ry’ikoranabuhanga (Technological Readiness Levels: TRL 1, TRL 2 na TRL 3). Izi nzego zirimo kwiga imiterere y’ibanze y’ibikoresho n’amahame (TRL 1), kwimura ibitekerezo biva ku rwego rw’ibanze bijya mu ikoreshwa (TRL 2), ndetse n’inyigo zisesengura n’igerageza ryo ku rwego rwa laboratwari rigamije kwemeza mu buryo bufatika ibyo hahanurwa ku bice bitandukanye by’ikoranabuhanga rya Dual Fluid (TRL 3). Urwego rukurikiraho (TRL 4) ruzakorerwa mu Rwanda, ruzibanda ku kwerekana no kugerageza ibice bigize ihame rya Dual Fluid hifashishijwe uburyo bwa CDE.

Aya masezerano y’ubufatanye agaragaza ubushake bw’u Rwanda bwo gukomeza kuba ahantu ho kugeragereza ibitekerezo bishya (proof-of-concept) nk’ingamba yo kwihutisha kwinjiza ikoranabuhanga rishya no kubaka ubukungu bushingiye ku bumenyi.

Imiterere y’umushinga wa CDE 

Uburyo bwo gusuzuma Raporo y’Ibanze y’Umutekano (Initial Safety Assessment Report – ISAR) bwatangijwe mu kwezi kwa Gashyantare 2025. Raporo y’igerageza ry’imyubakire y’ubwubatsi rikomeye ku kibanza yatanzwe na RAEB, ishyirwa mu bikorwa n’ibigo by’inzobere, ikaba yaratanze umusaruro mwiza [mu kwezi kwa Mata 2024], bivuze ko ikibanza gikwiye gushyirwaho ibikorwaremezo bya nikleyeri. Icyemezo cy’uburenganzira bwo gukoresha ikibanza ku mushinga wa Dual Fluid cyitezwe ko kizaba kimwe mu byiciro bikurikira.

Kuva ku itariki ya 25 kugeza 29 Werurwe 2024, ku butumire bwa RAEB, IAEA yakoreye i Kigali Itsinda ry’Inzobere mu Isesengura ry’Umutekano no mu Migambi y’Umutekano ku mushinga wa CDE. RAEB na Dual Fluid barashimira cyane inkunga y’agaciro yatanzwe n’inzobere zemewe ku rwego mpuzamahanga mu gushyira mu bikorwa amategeko mpuzamahanga y’icyemezo cy’uburenganzira.

Ifoto y’itsinda hamwe n’inzobere za IAEA mu gihe cy’umushinga wa CDE i Kigali

Raporo y’Imiterere y’Ikoranabuhanga n’Umutekano (Technical Design and Safety Report – TDSR) irahari kandi vuba izagezwa ku Buyobozi bw’Igihugu bushinzwe Igenzura (RURA) ngo isuzumwe. Kwemezwa kw’uyu mushinga biritezwe vuba.

Ku bindi bisobanuro ku ikoranabuhanga rya Dual Fluid: https://dual-fluid.com/